Ebû İshâk es-Saffâr’ın Haberî Sıfatlara Yaklaşımı - Dağ, Abdullah (1. Türkiye Sosyal Bilimler Sempozyumu: Bildiri Özetleri Kitabı, 2021)
Bu tebliğde 5./11. ve 6./12. yüzyıl Batı Karahanlılar dönemi Hanefi-Mâtürîdî âlimlerinden biri olan Ebû İshâk es-Saffâr’ın kelâm tarihinde önemli görüş ayrılıkları bulunan haberî sıfatlar konusuna yaklaşımı ele alınmaktadır. Hanefî-Mâtürîdî geleneğin önemli bir temsilcisi olan Saffâr’ın haberî sıfatlar konusuna yaklaşımını, bu konuda ortaya koyduğu özgün örnekleri ve muarızlarına karşı itirazlarını kendi eserlerinden doğru olarak belirlemek, değerlendirmek ve sistematik olarak günümüze aktarmak bu çalışmanın amacını teşkil etmektedir. Saffâr’ın haberi sıfatlar konusuna yaklaşımının tespit ve değerlendirilmesi, Hanefî-Mâtürîdî kelâm anlayışının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacaktır. Araştırmada kişi odaklı bir çalışma olması sebebiyle, “şahıs üzerinde derinleşme” yöntemi kullanılmıştır. Araştırma neticesi elde edilen sonuçlar tasvirî olarak objektif bir şekilde kaleme alınmıştır. Çalışma neticesinde Saffâr’ın haberi sıfatların teşbih ve tecsim düşüncesine götürecek şekilde anlaşılmasına karşı çıktığı tespit edilmiştir. Saffâr, bu sıfatlara te’vil edilmeksizin keyfiyetsiz bir şekilde inanılması gerektiğini benimseyen selefin-i sâlihîn âlimlerinin tutumunu yanlış bulmamakla beraber sıfatlar üzerinden hataya düşülmesini önlemek adına bu sıfatların Kur’an’ın bütünlüğüne ve dil kurallarına bağlı kalınarak te’vil edilmesini savunmaktadır. Buna karşın o, ortaya konulan yorumun, mutlak doğru olarak iddia edilmemesi gerektiğini düşünmektedir. Bu düşüncesini, naklî-aklî birçok delille ve semantik yönteme dayalı örneklerle temellendirmektedir.