Baykan Sezer’in Doğu-Batı Çatışması Kuramı ve Dinler - Gençaslan, Maşite (Bir Sosyolog Bir Kavram ve Din - 1, 2023)
Baykan Sezer, ülkemizde öncü sosyologların başında gelmektedir. Onu sosyolojide öncü ve önemli kılan, çalışmalarını büyük bir ciddiyet ve özenle ortaya koyması, eserlerinde işlediği konuları bir dava haline getirecek kadar önemsemesidir. Bunun yanında Batılı sosyoloji kuramlarına getirmiş olduğu eleştiri ve bu eleştiriye bağlı olarak geliştirmiş olduğu Doğu-Batı çatışması kuramı, ona Türk sosyolojisinde önemli bir yer kazandırmıştır (Şan, 2022, 65). Baykan Sezer, Türk toplumuna ait sorunların ancak özgün bir Türk sosyolojisi ile çözümlenebileceğini savunmuş ve bağımsız bir Türk sosyolojisi kurulacağına dair inancını hiç yitirmemiştir (Vergili, 2022, 176). Geliştirmiş olduğu kuramı ve ortaya koymuş olduğu eserleri ile Sezer, birçok sosyal bilimci tarafından aydın ve entelektüel bir sosyolog olarak anılmaktadır (Sargut, 2018, 462). Sezer, toplum ve tarih ilişkisini sosyolojide yeniden ele alarak, tarih temelli bir sosyoloji anlayışı geliştirmiştir (Mermutlu, 2004, 243). Bu bağlamda Baykan Sezer sosyolojisini özgün kılan, Türk sosyolojisini toplum ve tarih ilişkisi üzerine inşa etmesidir. Sezer, Türk sosyolojisinin dünya sosyolojisi içinde özgün ve önemli bir yere sahip olmasını sağlamıştır (Meriç, 2004, 228). Baykan Sezer’in Türk sosyolojisindeki özgün konumunu ele alan birçok çalışma mevcuttur. Bu çalışmada da Baykan Sezer’in sosyoloji anlayışı, geliştirmiş olduğu Doğu-Batı çatışması kuramı ve kuramının Türk sosyolojisi ve din sosyolojisi açısından önemi ele alınacaktır. Bu amaç gerçekleştirilirken Sezer’in çalışmaları ve hakkında yapılan eserlerden hareketle anlayıcı yaklaşım ve dokümantasyon tekniği ile araştırma yürütülecektir. Bu doğrultuda Sezer’in din kavramını ele aldığı eserleri ve Sezer ile ilgili yapılan çalışmalar incelenecektir.