İbn Mes’ûd’dan Ebû Hanîfe’ye Rey Mektebi - Erdoğan, Mehmet (İmâm-ı Azam Ebû Hanîfe ve Düşünce Sistemi, 2025)
Ebû Hanîfe’nin, Özellikle İbrahim en-Nehaî ile Olan Bağlantısı ve Irak Fıkhının Oluşumuna Katkısı İslâm dünyasında nassların yorumu ve fıkhî çözümler alanında iki temel ekol vardır: Ehl-i eser ve Ehl-i rey. Ehl-i eser, daha çok rivayet ağırlıklı bir yol tutmuştur ve merkezi haklı olarak Hicaz’dır. Bu yüzden bu mektebe Hicaz okulu da denir. İkin¬cisi ise dirayet ağırlıklı bir yol tutmuştur ve merkezi Irak özelde de Kûfe’dir. Bu yüz¬den de bu, aynı zamanda Kûfe okulu olarak da anılır. Biz bu yazımızda Rey ekolünün temellerini oluşturan ve hepsi de Kûfe’de yaşamış ve yetişmiş bulunan zevattan söz edeceğiz. Bu itibarla önce bu ekolün oluşmasında bir etkisi olup olmadığını görmek için Kûfe ve Irak’taki genel yapı hakkında özet bilgi vermenin yararlı olacağını düşünüyoruz. Kûfe, fetihler sırasında Sa’d b. Ebû Vakkâs kumandasındaki İslâm askerleri tara-fından h. 17/638 yılında kurulmuş bir şehirdir. Hz. Ömer Kûfe şehrine emir olarak Ammâr b. Yâsir’i, öğretmen, kadı ve hazine emiri olarak da Abdullah b. Mes’ûd’u göndermiş, özellikle İbn Mes’ûd’u göndermekle, onları kendilerine tercih ettiğini ifade etmiştir (Kûfe’ye gelen sahabîler ve orada yetişen âlimlerin isimleri ve hayatları hak-kında geniş bilgi için bkz. İbn Sa’d, VI. cilt).