Sosyal Bilim Disiplini Olarak Sosyoloji Günümüze Ne Söyler? - Güngör, Özcan (2. Türkiye Sosyal Bilimler Sempozyumu: Bildiri Özetleri Kitabı, 2022)
Sosyoloji bilimi her ne kadar “toplumbilim” olarak çevrilse de esasen “toplumun mantığı” bilimi olarak daha işlevsel anlamlara sahip ve toplumun mantığını anlamaya, açıklamaya ve tasnif etmeye çalışan, sosyal olay ve olguları sistematik bir biçimde ele alan bir bilimdir. Zira bu bilim kendi yönteminin ve konularının özgünlüğü kadar toplumun mantığını kendi içindeki bütüncül etkileşimleri işin içine katarak bilimsellik sınırlar içinde ele alan bir bilimdir. Toplumun mantığını anlamak görünüşte kolay görünse de aksine herkesin bildiğini değil bildiğini düşündüğü konuları kendi yöntemi içinde ele alır. Sosyolojide herkes kendinden bir şey bulabilmekte bu da sosyolojinin herkesin bildiği olguları açıkladığı zehabına sürüklemektedir. Oysa durum bu kadar kolay değildir. Bilhassa toplumsal sorunları ve bu sorunların etkileşimlerini fark etmek sanıldığı kadar kolay değildir. Bu anlamda Bauman’ın sosyolojiyi, “yaşantının sürekli bir yorumu ya da yaşantı üzerine bir yorumdur ve bu yorum toplumun kendisine geri gönderilir” şeklindeki tanımı anlamlıdır. Zira insanların ürettiği ilişki ve anlam süreklidir ve bu süreklilik aynı zamanda değişime de açıktır. İşte bu değişimi görmek açık olanın altında yatan nedenleri görmekle mümkündür. Toplum gizli varlıkların ve süreçlerin bir ürünü değildir. Velev ki konu din bile olsa insanın etkileşimleri, üretimleri ve anlamlandırmaları ile din toplumsallaşmaktadır. Dolayısıyla toplumların bu etkileşimlerinin mantığının çözümlenmesi teorileri gerektirmektedir. Bu teoriler toplumu anlama adına açıklayıcı ve sistematik bakış açıları sağlamaktadır. Sosyal aktörlerin karşılıklı etkileşim ve eylemlerinin nesnelliği ve öznelliği sosyolojiye derinlik katan hususlardır. Çağın ve bilimin geldiği noktada değişmenin her alanda egemen olduğu, derin ihtilaflar, gerilimler, etkileşimler, hakikatin çoğullaşması, yarılması, bireyin sanal ile gerçek arasındaki gelgitleri, metafizik yaşamın çoğullaşarak flulaşması toplumsal alanda sosyolojinin modern bilimlere sözünün olacağı alanlara işaret etmektedir. Bu bağlamda çalışmada sosyolojinin temel özellikleri bağlamında neliği üzerinden modern sosyal bilimlere ne söyleyebileceği konusu ele alınacaktır. Modern sosyal bilimlere bilhassa kavramlar, teoriler ve yöntemler bağlamındaki katkıları bütüncül bir metodoloji bağlamında ele alınacaktır.