Bursa’nın Gönül Sultanı Emir Sultan - Algül, Hüseyin (Tarihten Bugüne Bursa İnsanı, 2025)
Seyyid Şemseddin Muhammed b. Ali el-Hüseynî el-Buhârî-Emir Sultan Hazretleri, on beşinci asır Türki¬ye’sinin halk muhayyilesine en fazla mâlolmuş çehresidir. Emir Sultan, Osmanlı Sultanlarından Yıldırım Bayezid, I. Mehmed (Çelebi Mehmed) ve II. Murad devirle¬rinde Bursa’da yaşamış ünlü bir mutasavvıftır. Seyyid Şemseddin Muhammed-Emir Sultan, yaklaşık 1368’lerde Buhara’da doğdu. Kaynaklar Hz. Hüseyin neslinden geldiğini belirtirler. Bu yüzden kendisine “el-Hüseynî, es-Seyyid” denilmiştir Babası, Buhara’lı ünlü mutasavvıflardan Seyyid Ali’dir. Bu zat, Seyyid olduğu için “Emîr”, geçimini karşılamak üzere çömlekçilik yaptığından dolayı “Külâl” diye tanınır. Emir Sultan Hazretlerinin, ilk eğitimini babası Emîr Külâl ve çevresindeki ilim - irfan sahibi seçkin şahsiyetlerden aldığı, iyi bir tahsil gördüğü, tasavvufî terbiyeyi de küçük yaşlarda edindiği söylenebilir. Dolayısıyla o, çocukluk yıllarını Buhâralı mutasavvıfların, erenlerin ve âlimlerin sohbetleri¬ni dinlemek suretiyle geçirmiştir. Babası Seyyid Ali, Allah ve Resûlü’nü seven, Kur’an’ın gösterdiği yolda yürüyen bir şahsiyetti; Buhara’nın seçkin din adamları, âlimleri ve mutasavvıflarıyla sohbet meclislerini paylaşırdı. Şöhret¬ten, gösterişten kaçınır, halkın hizmetine koşardı. Kıt kanaat da olsa alın teri - el emeği ile geçinmeğe özen gösterir, çömlekçilik yapardı. Oğlunu Kur’ân-ı Kerîm ve Sünnet ışığında yetiştiriyordu. Sürekli, ona, “Hz. Kur’an rehberin olsun! Hadisler sana yol göstersin, Kur’an’ın buyruğunu yerine getir, Resûl-i Ekrem’in Sünnet’ini ihya et!” diye öğüt verirdi. Emir Sultan Hazretleri tahminen 17 - 18 yaşlarında iken babası vefat etti. İhtimal ki o, bir süre baba mesleği olan çömlekçiliği sürdürdü. Daha sonra baba dostlarıyla helâlleşerek aralarında diğer bazı âlim ve mutasavvıfların da bulunduğu bir kafile ile hac ibadetini ifâ için Buhara’dan ayrıldı. Hicaz’a ulaşıp hac görevini yaptıktan sonra birkaç yıl Medine’de kaldı. Orada yerleşmeyi düşündüğü günlerde manevî bir işaretle kendisine ömrünün geri kalan kısmını geçireceği hizmet sahasının başka bir diyar olacağı gösterildi. - Menâkıbnâmelere göre- feyizli Medine gecelerin¬den birinde bu genç insana rüyasında Sevgili Peygamberimizin sünnetini ve nurlu yolunu insanlara takva üzere açıklaması hatırlatılıyor, hizmet sahası olarak da yeni bir adres gösteriliyordu.