Bursa’da İhtida ve Mühtediler - Çetin, Osman (Tarihten Bugüne Bursa İnsanı, 2025)
“Bursa” adı Bitinya kralı Prusias'tan gelmektedir. İlkçağlarda Anadolu'ya gelen kavimlerden biri olan Bitinyalılar, kuzeyden gelerek Bursa çevresi ile Sakarya havzasına yerleşmişlerdi. M. Ö. 377'den 74’e kadar 303 yıl varlığını sürdüren Bitinya krallığının en önemli şehirleri İzmit, İznik ve Bursa’dır. Ünlü Kartacalı komutan Anibal, Romalılara yenilince Bitinya krallığına sığınmış ve rivayete göre Kral Prusias'ın emriyle Bursa hisarını yapmıştı. Bursa surları Bitinyalılar tarafından yapılmakla birlikte Bizanslılar devrinde tamir ve ilâveler görmüştür. Evliya Çelebi'nin, çevresinin on bin adımdan ibaret olduğunu bildirdiği bu orta hâlli Bizans kasabası iki bin ev, yedi mahalle, yedi kilise veya manastır, bir hamam, bir çarşı ve yirmi dükkândan oluşuyordu. Dinî yapıların en büyüğü Türklerin Gümüşlü Kümbet dedikleri Osman ve Orhan Gazi türbelerinin bulunduğu yerdeki Saint Elie Manastırı’ydı. Orhan Gazi’nin fethettiği Bizans devri Bursa'sı surlarla çevrili bulunan kısımdan ibarettir. Bir zamanlar bu surlar Hisarkapı, Kaplıcakapı, Zindankapı ve Yerkapı (Bab-ı Zemin) ile dışarıya açılıyordu. Pınarbaşı'nda Sukapı adı ile bilinen başka bir kapı daha vardı. Yakın zamana kadar yıkık veya harap olan bu kapılar ve sur duvarları yeniden yapılmış veya tamir edilmiştir.