Diyanet İşleri Başkanlığının Afrika Faaliyetleri - Özdemir, Mahmut (2. Türkiye Sosyal Bilimler Sempozyumu: Bildiri Özetleri Kitabı, 2022)
Diyanet İşleri Başkanlığı, Türkiye’nin son yıllarda uygulamaya koyduğu Afrika’ya açılım politikasına eşgüdümlü olarak ülkemizin tarihi ve kültürel zenginliklerinin tanıtılması, Afrika ülkeleriyle sosyal ve kültürel alanlarda iş birliğinin geliştirilmesi, ülkemizin dini alandaki özgün birikim ve deneyimlerinin Afrika’da yaşayan dindaşlarımızla paylaşılmasına yönelik çalışmalar yapmayı planlamıştır. Türkiye 2005 yılını “Afrika Yılı” ilan etmiş ve bu tarihten sonra Türkiye-Afrika bağları hem devlet eli hem de özel kurumların çabasıyla kuvvetlenmeye başlamıştır. Diyanet İşleri Başkanlığı da bu kapsamda, Afrika ülkelerine yönelik ilki 2006, ikincisi 2011 ve üçüncüsü 2019 yılında Afrika Ülkeleri Müslüman Dini Liderler Zirvesi’ni gerçekleştirmiştir. 01-03 Kasım 2006 tarihleri arasında İstanbul’da gerçekleştirilen birinci toplantı ile Afrika ülkelerinde yaşayan Müslümanlarla olan dini, tarihi ve kültürel bağların güçlendirilmesi ve ikili ilişkilerin geliştirilmesine yönelik önemli bir mesafe kaydedilmiştir. Söz konusu uluslararası toplantı ile kaydedilen gelişmelerin sürdürülmesi, eksikliklerin gözden geçirilerek bahse konu ilişkilerin daha ileri düzeylere taşınabilmesi için bu anlamlı faaliyetin ikinci ve üçüncüsü düzenlenmiştir. Söz konusu toplantılarda Afrika’da dini temsilciliklerin açılması, Afrika ülkeleri dini idareleri ile kurumsal ilişkilerin geliştirilmesi için karşılıklı olarak yapılması gerekenler, Afrikalı öğrencilere ülkemizde eğitim verilmesi, düzenlenen yardım organizasyonlarının değerlendirilmesi ve mezkur projelerin bütün kıtayı kapsayacak şekilde genişletilmesi, Başkanlık tarafından uygulamaya konulan Kardeş Şehir Projesi’nin uygulama alanının arttırılması, Afrika ülkelerinde yaşayan dindaşlarımızın doğru dini bilgiye ulaşmalarını temin etmek maksadıyla dini yayın ihtiyaçlarının karşılanabilmesi için yapılacak çalışmalar ele alınmıştır. Başkanlığın Afrika’daki teşkilatlanma çalışmaları kapsamında ilk Din Hizmetleri Müşavirliği Moritanya’da 02 Temmuz 2014 tarihinde açılmış, aynı yıl Etiyopya ve Somali’de, 2015 yılında Tanzanya, Kenya, Nijerya ve Uganda’da, 2018 yılında Sudan, Kamerun ve Madagaskar’da, 2020 yılında Gana’da ve 2021 yılında Güney Afrika ve Çad’da temsilcilikler hizmete başlamıştır. Başkanlık ve Türkiye Diyanet Vakfı iş birliği ile Afrika ülkelerine yönelik hizmetler arasında Velaletle Kurban Organizasyonu, Ramazan Ayı Gıda Dağıtımı ve İftar Programları, Su Kuyusu ve Vakıf Çeşmeleri, Yetimhaneler, Camii, Kur’an Kursu ve Sağlık Ocağı yapımı benzeri projeler bulunmaktadır. Başkanlık, Afrika ülkelerine yönelik hizmet ve faaliyetlerinin en önemli ayağını eğitim hizmetleri oluşturmaktadır. Türkiye’nin din eğitimi ve din hizmetleri alanlarındaki tecrübe ve deneyimlerinin bölge ülkeleriyle paylaşılması maksadıyla ülkemizdeki Kur’an Kursları, İmam Hatip Liseleri ve İlahiyat Fakültelerinde eğitim almak üzere Afrikalı öğrencilere burs verilmesi ve Afrikalı din adamlarına Başkanlık eğitim merkezlerinde hizmetiçi eğitim verilmesi projeleri uygulanmaktadır. Bu hizmetlerin yanı sıra Başkanlık ve Türkiye Diyanet Vakfı iş birliği ile Afrika ülkelerine dini yayın gönderimi yapılmaktadır. Bu kapsamda Arapça, İngilizce ve Fransızca başta olmak üzere Mozambik, Zambiya ve Zimbabve’de konuşulan Çevaca ve Shonaca dillerinde; Doğu Afrika’da yaygın olan Svahilice, Lugandaca ve Somalice dillerinde basım ve dağıtım çalışmaları yürütülmektedir.