İlahiyat Alanında Bilimsel Çalışmalarda Citavi’nin Kullanımı - Arpaçukuru, Osman (1. Türkiye Sosyal Bilimler Sempozyumu: Bildiri Özetleri Kitabı, 2021)
Bu araştırma ilahiyat alanında bilimsel çalışmalarda Citavi’nin kullanımını konu edinmektedir. Birçok kaynak ve referans yazılımı bulunmakla beraber araştırmanın kapsamı, sahip olduğu, benzerlerinden ayırıcı önemli özellikleri sebebiyle Citavi yazılımı ile sınırlandırılmıştır. Araştırmada, diğerlerinden farklı olarak, Citavi yazılımının ilahiyat alanındaki çalışmaların birden çok aşamasında araştırmacının işlerini büyük oranda kolaylaştıracağı öne sürülmektedir. Araştırmacıların birçoğu henüz Citavi yazılımını tanımamaktadır. Tanıyanlar da Citavi’yi benzerleri olan Zotero, Mendeley ve Endnote’dan farklı olmayan bir referans yönetimi yazılımı olarak algılamaktadır. Gerçekte durum sanıldığından çok farklıdır. Citavi, referans yönetiminden daha ileri ve özellikli bir yazılımdır. Günümüzde ilahiyat alanında yaygın şekilde kullanılan referans yönetimi yazılımlarından Zotero, Mendeley ve Endnote, özellikleri ve araştırmacıya sundukları araçlar yönüyle birbirine benzemektedirler. Citavi’nin diğerlerinden farkı, diğerleri temelde kaynak ve referans yönetimi yazılımlarından ibaret iken Citavi, kaynak ve referans yönetiminin ötesinde birtakım özelliklere sahip ve gelişmiş birçok araç sunan bir yazılımdır. Citavi, kaynak-referans yönetimi ile bilgi organizasyonunu aynı çatı altında bir araya getirmiştir. Diğer yazılımların kaynak ve referans yönetimi özellikleri gelişmiş olmasına rağmen not alma/bilgi fişleri oluşturma, alınan notları/bilgileri gruplandırma, değiştirme, düzenleme, bunları alıntılamada kullanma, araştırmayı yazma vb. özellikleri gelişmemiştir. Citavi, uzun zaman alan ve yorucu klasik bibliyografya ve bilgi fişleme aşamasını, kullanışlı ara yüzü ve gelişmiş araçları yardımıyla keyifle ve kolay sürdürülebilir bir araştırma sürecine dönüştürmüştür. Citavi yazılımı, bibliyografya ve bilgi fişleri oluşturma, bu fişleri düzenleme, değiştirme, çeşitli kategorilere ayırma, araştırmanın içindekiler listesinde gösterilen bölüm ve başlıklara bağlama ve bunları kolay bir şekilde Word dosyasına aktarma gibi birçok özelliğe sahiptir. Sahip olduğu özellikler ve sunduğu araçlar sayesinde doğrudan Citavi’de tez, makale ve kitap yazılabilmektedir. Citavi araştırma faaliyetlerini ve süreçlerini kolaylaştıran, hızlandıran ve sağlam bir örgüyle tamamlamayı sağlayan özellikleri ve sunduğu araçlarıyla benzerlerinden ayrılmaktadır. Bu araştırmada, Citavi yazılımının araştırmacıya sunduğu “bilgi organizasyonu sistemi”, diğer bir söyleyişle, “bibliyografya ve bilgi fişleri oluşturma sistemi” görseller eşliğinde tanıtılacaktır. Araştırma, bilgisayar ve bulut ortamlarında modern yöntemle fiş oluşturma ve bunları düzenleyip raporu yazma aşamalarını incelemesi yönünden önem arz etmektedir.