Türk Adli Destek Sisteminde Mağdur Çocuklar İçin Manevi Danışmanlığın İmkânı - Ferah, Nimet (3. Türkiye Sosyal Bilimler Sempozyumu: Bildiri Özetleri Kitabı, 2023)
Adli süreçlerde mağdura değer verilmesi, anlaşılması ve destek sağlanması yeni bir anlayıştır. Ülkemizde çocuk koruma kanunun kabulü ve adli destek siteminin hayata geçirilmesi ile birlikte çocukların korunması ve rehabilitasyonu kanunlarla güvence altına alınmıştır. Çocuklar için hangi tedbirlerin uygulanacağı ve yargılama usulleri yasalar ile belirlenmiştir. Çocukların mevzu edildiği davalar, hukuk ve ceza yargılaması olmak üzere iki farklı kategori altında icra edilmekte; boşanmadan vesayete, adi suçlardan istismar gibi ağır suçlara varana dek oldukça farklılık gösterebilmektedir. Ayrıca çocuklar mağdur, müşteki, tanık ya da suçlu pozisyonlarında adli süreçlerde bulunabilmektedirler. Bu süreçlerde çocuklara destek olması için adli destek uzmanları görevlendirilmekte ve onlara refakat etmesi sağlanmaktadır. Çünkü çocuklar için adli süreç başlı başına bir örselenme ve ikincil travma nedeni olabilmektedir. Bu bildiride çocuk yargılama usullerinden ziyade adli süreç içerisinde yer alan mağdur pozisyondaki çocukların psiko-sosyal boyutta yüzleştikleri sorunlar bağlamında tasarlanan ve uygulanması ön görülen yardım faaliyetleri kapsamında, manevi danışmanlığın imkânı sorgulanacaktır. Maneviyat bireyin her zaman ihtiyaç duyabileceği bir olgu olmakla birlikte zor zamanlarda, içsel bir kaynak oluşturduğu ve bireye güç verdiği bilinen bir gerçektir. Adli destek uzmanların manevi danışmanlık konusunda anlayışları ve yeterlilikleri önem arz etmekle birlikte mevzuatta manevi danışmanlığın imkânı daha yapısal bir soruna işaret etmektedir. Nitekim konunun akademik, kamusal ve pratik boyutları vardır. Akademik boyutta bu konudaki alan araştırmaları, teorik ve pratik boyutuyla bilimsel bilgiler ön plana çıkarken, kamusal boyutta yasal ve kurumsal düzenlemeler ile hayata geçirilmesi, mağdur çocuklara yönelik hizmetlerin işlerlik kazanması sağlanmaktadır. Uygulamada ise gerek kamusal gerekse akademik anlamda ortaya çıkan pratikler söz konusudur. Bu çalışmada dokümantasyon yöntemine uygun bir şekilde adli destek sistemine ilişkin kanun, yönetmelik ve mevzuat incelenerek, adli destek sistemi içerisinde mağdur çocuklara yönelik manevi danışmanlığın imkânı irdelenmiştir. Sonuçta mevzuatta açık bir hüküm olmamasına karşın koruyucu ve önleyici tedbirler kapsamında gerçekleştirilecek faaliyetler içerisinde manevi danışmanlığın uygulanabileceği fakat bu noktada görevlendirilen kurum ve uzmanların özel ve bireysel inisiyatif ve hassasiyetleri ile sorumluluk alabileceği, dolayısıyla mağdur çocuklara yönelik manevi danışmanlık uygulanmasının bir takım güçlükler barındırdığı, mağdur çocuklara yönelik manevi danışmanlık için özelleşmiş kanunlara, kurumlara ve akademik çalışmalara ihtiyaç duyulduğu değerlendirilmiştir.