1953-2012 Yılları Arasında ‘Türk Dili’ Dergisinde Yayımlanan Ali Şir Nevâyî Konulu Yazıların İncelenmesi - Arslan, Meryem Cemile (3. Türkiye Sosyal Bilimler Sempozyumu: Bildiri Özetleri Kitabı, 2023)
Edebiyat tarihi açısından bakıldığında süreli yayınların, kültürel hayatımızda önemli bir yeri vardır. Tarihî, edebî, fikrî faaliyetlerin doğup büyüdüğü veya takip edildiği, kamuoyu oluşturduğu yer olan süreli yayınlar, milletlerin kültürleri hakkında ayrıntılı bilgiler sunmanın yanında sonraki nesiller için de en önemli başvuru kaynaklardandır. Bunlardan biri olan Türk Dili dergisinde (ISSN 1300-2155) Türkiye’nin önde gelen bilim ve kültür kurumu olan Türk Dil Kurumunun Ekim 1951'den beri çıkardığı aylık dil ve edebiyat dergisidir. Dergide deneme, şiir, hikâye, eleştiri ve benzeri edebî ürünler ile Türkçenin ve Türk edebiyatının güncel sorunlarını ele alan, bilimsel veya popüler yazılar, ayrıca çeviriler yayımlanmaktadır. Çalışmamızda derginin Süreli Yayınlar Veri Tabanı’na aktarılmış ve erişime açılmış olan Ali Şir Nevâyî hakkında yayımlanmış faaliyetler taranmıştır. Nevâyî; sanatının derecesi, millî edebiyatın gelişmesine olan hizmetleri, telif ettiği çok sayıda eserleri, bir devlet adamı sıfatıyla cemiyet ve millet hayatındaki büyük tesiriyle dünya edebiyatında emsalsizliği kabul görmüş bir şairdir. Bu çalışmanın amacı ve önemi, köklü bir devlet kurumunun köklü bir yayını olan Türk Dili’nde ünlü Türk bilgesi, Anadolu sahasındaki şairlerin saygı ve hayranlıkla andıkları, şiirlerine nazireler yazdıkları ve Kaşgarlı Mahmut’tan sonra Türk diline en büyük hizmet eden kişi olarak tanınan Ali Şîr Nevâyî’ye ne ölçüde yer verildiğinin araştırılıp tespit edilmesidir. Derginin Süreli Yayınlar Veri Tabanı’nda Ali Şir Nevâyî hakkında yayımlanmış faaliyetlerden taranarak elde edilen metinlerin dökümü, kronolojik olarak bir tabloda gösterilmiştir. Ayrıca söz konusu metinler, muhteva analizi yöntemiyle sınıflandırılmıştır. Çalışmada ulaşılan netice, yayın hayatı devam eden derginin kuruluşundan bu yana Nevâyî’ye geniş yer verdiği, şair için özel bir sayı çıkardığı, hassaten Süreli Yayınlar Veri Tabanı’ndan ulaşılan yazılarda da (1953-2012) şair üzerinde önemle durduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte birçok Avrupa ülkesinde hakkında anma toplantıları düzenlenen, külliyatı çeşitli dillerde yayımlanan Nevâyî’ye Türkiye’de daha fazla yer verilmesi gerektiği düşünülmektedir. Çağatay edebiyatının on beşinci yüzyıl klasik dönem şairi Nevâyî’nin Türk dili ve edebiyatındaki yeri/etkisi dikkate alındığında bu faaliyetlerin önemli ancak yetersiz olduğu anlaşılmaktadır. Şu anki bilgilerimize göre herhangi bir süreli yayında Ali Şir Nevâyî konulu çalışmaların incelenmesi amaçlı bir araştırmaya rastlanmamıştır. Alana katkı sunacağı düşünülen bu ilk araştırmanın farklı süreli yayınların taranarak zenginleştirilmesinde öncü olması umut edilmektedir.