Amiran Kurtkan Bilgiseven ve Sosyal/Toplumsal Değişme - Müjdeci, Seda (Bir Sosyolog Bir Kavram ve Din - 1, 2023)
Türk sosyolojisinin varoluşuna ve gelişimine etki eden iki temel eğilim dikkat çekmektedir. Bu temel eğilimlerden biri Batı hayranı ve aktarmacı bir kimliği taşıyan sosyoloji anlayışıdır. Diğer bir eğilim ise Millî ve yerli görüşe sahip sosyoloji anlayışıdır. Batı hayranı dediğimiz aktarmacı sosyologlar, Batı sosyolojisi çerçevesinde Türkiye'nin temelinde yatan olaylarla ilgilenmişlerdir. Yerli dediğimiz Millî bir duruşa sahip olan sosyologlar ise Türk toplumunu, yapısı, kültürü ve tarihi açısından incelemişlerdir. Çalışmaya konu olan Amiran Kurtkan Bilgiseven, yerli dediğimiz Millî sosyoloji anlayışıyla ilerleyen sosyologlarımız arasında yer almaktadır. Kurtkan, muhafazakâr ve milliyetçi görüşü benimsemiştir. Öyle ki, Kurtkan, sosyolojik analiz çerçevesinde Türk-İslam sentezi üzerine yoğunlaşmış, İslamiyet’i ve tevhit düşüncesini kendine esas almıştır (Dikici, 2018, iv).Kurtkan, sosyoloji alanına büyük katkılar sağlayan Türk sosyologlarımızdandır. Genel sosyoloji başta olmak üzere; maliye sosyolojisi, eğitim sosyolojisi, iktisat sosyolojisi din sosyolojisi gibi sosyolojinin kollarını oluşturan alt dallara yönelik pek çok eser ortaya koymuştur. Genel olarak baktığımızda Kurtkan, son dönemler içerisinde laiklik, din, ahlak ve tasavvuf konularına özel ilgi göstermiştir. Dolayısıyla sosyal olaylara yaklaşımı çok sebeplilik ilkesi ile bütüncül bir yaklaşımı yansıtmaktadır. Onun kullanmış olduğu kavramlar ve kavramlara yüklemiş olduğu anlamlar, genel sosyolojik tanımların yanı sıra Türk-İslam kültürünü de kendine katarak içeriklerini oluşturmuştur (Karaman, 2006, 48).Kurtkan, Türk toplumuna ve toplumun yapısına özel bir ilgide bulunmuş ve toplumun sorunlarını açıklama çabası içerisinde katkı sağlamaya çalışmış bir sosyoloğumuzdur. Birçok kavram ve konuların üzerine yoğunlaşarak çalışmalar yapmıştır. Bu kavramlardan biri de sosyal/toplumsal değişme konusudur. Biz de bu çalışmada Amiran Kurtkan Bilgiseven'in sosyal/toplumsal değişme konusuna yönelik çalışmalarını değerlendireceğiz. Bu bağlamda çalışmanın konusu Amiran Kurtkan Bilgiseven'in sosyal/toplumsal değişme kavramını ele almaktır. Çalışmanın temel amacı ise Amiran Kurtkan Bilgiseven'in sosyal/ toplumsal değişme kavramının din sosyolojisi ile ilişkisini incelemektir.