Şerif Mardin’de İdeoloji Kavramının Sosyolojik İzdüşümü - Özdemir, Mesut (Bir Sosyolog Bir Kavram ve Din - 1, 2023)
Türk sosyolojisinin mihenk taşlarından biri olarak kabul edilen Şerif Mardin, akademik hayata kazandırdığı eserlerin yan sıra hem Türk toplum yapısını analiz etmede orijinal kavramsal modellemeler ortaya koyan hem de toplumda derin izler bırakan bilim insanlarından biridir (Yorgancılar, 2017, 1). Sosyal bilimler alanında, tarihi, kültürel, ekonomik, siyasal ve sosyo-bilişsel çerçevesinde bağlamı her zaman ön plana çıkaran metodolojisiyle genelde sosyal bilimler alanında özelde Türkiye’de sosyal bilimler düşüncesinin oluşması ve olgunlaşması açısından ciddi anlamda katkıları olmuş bir düşünürdür. Onun yaptığı çalışmalar, Türkiye’de düşünce dünyasının haritalanması noktasında sosyal bilimsel teori-pratik ve metodolojileri ilişkilerine getirdiği önerilerle sosyal bilim çalışmalarına yönelik bir eleştiri niteliği taşımasının yanında normatif bir bilimsel metodoloji önerisinde de bulunduğu kabul edilir (Özdemir, 2013, 164-165). Bir asra yakın ömründe öncü, temel eserler ortaya koyan Mardin, yaptığı çalışmalarla birçok kişiye ilham kaynağı olmuştur. Türkiye’yi, Türkiye’nin toplum yapısını, sivil toplumu, bireysel ve toplumsal olayları, düşünce ve ideolojik akımların kökenlerini, etkileşim ve pratik hayata yansımalarını nesnel ve derinlikli bir bakış açısıyla inceleyerek, ortaya çıkardığı metodolojik ve teorik bütünlükle, siyaset bilimi ve sosyoloji alanında bu anlamda kılavuz, aktif ve belirleyici bir rol oynamıştır. Şerif Mardin’in yaptığı tespitler ve kavramsallaştırmalar bugün halen geçerliliğini korumakta ve üzerine yeni çalışmalar yapılmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın konusu Şerif Mardin’in İdeoloji kavramını sosyolojik olarak ele almaktır. Çalışmanın amacı ise İdeoloji kavramının kültür, din ile ilişkisini açıklamaktır. Çalışma, dolaylı gözlem tekniğiyle makro perspektifli açıklayıcı niteliktedir.