Muhammed Mütevellî eş-Şa‘râvî’nin Allah’a İmana Dair Temellendirmeleri - Abdülhamidoğlu, Atabek (4. Türkiye Sosyal Bilimler Sempozyumu: Bildiri Özetleri Kitabı, 2024)
Bu çalışmada 20. yüzyılda yaşayan Müslümanların toplumsal sorunları üzerinden meseleleri ele alan Mütevellî eş-Şa‘râvî ’nin Allah’a İman’a Dair Temellendirmeleri maddî ve aklî deliller çerçevesinde incelenmiştir. Şa‘râvî’nin meselelere tevhit açısından yaklaşması, Müslümanların iman duygularını geliştirmesi ve heyecan verici uslupları kullanması onun bu konudaki öğretilerini daha cazip hale getirmiştir. Şa‘râvî özellikle ilâhi vahyin gerçeklerini ortaya çıkarmaya çalışan büyük bir ıslahatçıdır. Bu yüzden konumuzla ilgili onun eserlerindeki faydalı bilgileri ve pratik hayattan verdiği örnekleri ortaya çıkarılması gerekmektedir. İnsanların Allah’a olan imanlarının zayıflamış olduğu bir dönemde Allah’a İman’ı Şa‘râvî gibi delillerle açıklanmasına ihtiyaç duyulmuştur. Dolayısıyla günümüzde İslâm’a davet eden bütün davetçilerin müellifin tecrübelerinden istifade etmesi önem arz etmektedir. Şa‘râvî Müslüman toplumların teknolojide, ekonomide, siyasette ve sosyal alanlarda gerilediği ve doğu ülkelerini sömürgeci devletlerin işgal ettiği bir dönemde yaşamıştır. Böyle bir zamanda müellifimiz toplumun sorunlarını çözmede ne kadar başarılı olduğunu ortaya koymak amaçlanmıştır. Özellikle Müslüman gençlerin imanlarını sağlam temeller üzerine inşa etmeleri ve Oryantalistlerin şüphelerine kapılmamaları için Şa‘râvî ’nin Kur’an’dan getirdiği cevapları araştırılmıştır. Ayrıca çağımızdaki birçok insan Batı’dan gelen ateizm tehlikesine kapılarak Allah’a olan imanını kaybettikleri gözlemlenmiştir. Şa‘râvî’nin bu konudaki tespitlerinden hareketle bunun önüne geçilmesini mümkün kılan yollar gösterilmiştir. Araştırmada Şa‘râvî’nin tefsiri ve el-Âyâtü’l-Kevniyyetü ve Delâletühâ a’lâ Vucûdillahi eseri temel alınarak somut örneklerle pratik çözümlerine ağırlık verilmiştir. Şa‘râvî’nin Allah’a İman’a dair temellendirmelerinde Müslümanın kalbine yerleşen iman ışınının, hayatının tüm hareketleriyle uyum sağladığını ve müminin dışına yansıdığını tespit etmiştir. İman kalbe yerleştiğinde ve akılda inanç olarak yoğunlaştığında o insanın bundan sonraki bütün davranışları Allah’ın metodunun ışığında cereyan ettiği görülmüştür. Mümin Allah ile arasındaki iman bağını oluşturduğu zaman gündelik hayatı olumlu yönde değişmiştir. Neticede o iman bağı; nimete şükretmesini, Allah’ın metoduyla yaşamasını, münakaşa yöntemini bırakıp, teslimiyete yönelmesini sağlamıştır.