Aşık Veysel’in ‘Uzun İnce Bir Yoldayım’ Şiirinin Ontolojik Tahlili - Adlım, Mehmet (1. Türkiye Sosyal Bilimler Sempozyumu: Bildiri Özetleri Kitabı, 2021)
Bu çalışmada, Aşık Veysel’in Uzun İnce Bir Yoldayım adlı şiiri ontolojik tahlil metodu kullanılarak ele alınmış ve irdelenmiştir. Aşık Veysel’in halk edebiyatında ciddi bir yeri olmasına karşın şimdiye kadar eserlerinden sadece birkaçının bu metot ile tahlil edilmiş olması, bizi bu çalışmayı yapmaya sevk etmiştir. Aşık Veysel, şiirlerinde verdiği evrensel ölçekteki mesajları, hayat tecrübesiyle anlam dünyası arasındaki paralellik ve eserlerindeki sadelik şiirlerinin ontolojik tahlil metodu kullanılarak incelenmesini gerekli ve değerli kılmaktadır. Ontolojik tahlil metodu ile Aşık Veysel’in Uzun İnce Bir yoldayım şiiri merkeze alınarak gerek şiiri gerekse şairin kendisinin anlaşılması amaçlanmıştır. Ayrıca bu çalışma ile Aşık Veysel’in hayatı, sanatı, sanatında kullandığı dili, dünya görüşü, şiirinde anlatmak istediği ve şiiriyle insanlığa verdiği mesajların da açığa çıkarılması sayesinde ontolojik tahlil metodunun gerçek değeri sunulmuş olacaktır. İsmail Tunalı ile ülkemize kazandırılan ontolojik tahlil metodu, edebi eserlerin belli varlık katmanları çerçevesinde incelenmesini esas alan bir yöntemdir. Bu yöntemde eser, dış yapı ve iç yapı şeklinde iki kısma ayrılmaktadır. Eser birinci kısımda, dilsel özellikleri yönüyle inceleme konusu olurken ikinci kısım yani iç kısımda ise eserde kullanılan kelimelerin gerçek ve mecaz anlamları, eseri yazanın hayat tecrübesi ve son olarak da eserin evrensel ölçekte vermek istediği mesaj ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Çalışmamızda yöntem olarak seçtiğimiz ontolojik tahlil metodu sayesinde eseri incelediğimizde; şiirin nazım biçimi olarak koşma türünde olduğunu redif ve kafiye içerdiğini, ünlü daralması, ünsüz benzeşmesi, kaynaştırma ünsüzü gibi ses olaylarının kullanıldığını söyleyebiliriz. Ayrıca şiirde mübalağa, teşbih ve tezhip gibi söz sanatları da kullanılmıştır. Fakat söz sanatlarının kullanımı şiir dilindeki açıklığı ve sadeliği etkilememiştir. Şiirin anlam ve nesne yönüyle incelenmesine bakıldığında, şiirin merkezinde “uzun ince yol” kavramları üzerinden insan ömrü sembolleştirilmiştir. Şairin karakteri dikkate alındığında, şairin trajik bir yaşam öyküsüne sahip olması şiirine de yansımıştır. Meşakkatli bir yoldaki yolculuğa benzetilen insan ömrünün şairin trajik yaşam öyküsünden esinlendiği sonucuna varılabilir. Şair kendi trajik gerçekliğini, insanın bu dünyadaki gayesi ve bu dünyanın hayatımızdaki yeri çerçevesinde bütün insanlık adına yorumlamıştır ve bütün insanlığa pay çıkarmıştır. Tüm bunlar dikkate alındığında, bir halk ozanı olan şairimizin kendi trajik yaşam öyküsünü ve bu dünya ile ilgili tecrübelerini sanatın gücüyle insanlığa mal ettiği söylenebilir. Son tahlilde, ontolojik tahlil metodunun edebi eserlerin incelenmesinde bizi bütünsel bir sonuca ulaştırdığı ve eserlerin doğru anlaşılması noktasında bize yol gösterdiği ve ciddi kolaylık sağladığı yargısına varılabilir.