Avrupa’da Üniversite Kurumunun Ortaya Çıkışındaki Ekonomik Arka Plan - Çelik, Murat (1. Türkiye Sosyal Bilimler Sempozyumu: Bildiri Özetleri Kitabı, 2021)
Araştırma konusu, Avrupa’da ortaya çıkan ilk üniversitelerin ekonomik arka planı ile ilgilidir. Üniversitelerin ilk kez 12. yüzyılda görülmeleri hususunda farklı görüşler bulunmakla birlikte ekonomik arka planı üzerinde durulmamıştır. Bu bakımdan üniversitelerin ortaya çıkışıyla ilgili olarak ya Greko-Romen geçmişten ya da Müslümanların eğitim geleneklerinden etkilenildiğine ilişkin fikirler öne sürülmektedir. Bununla birlikte doğrudan olmasa da kimi çalışmalarda 12. yüzyılda yaşanmaya başlanan ‘Ticaret Devrimi’ ile üniversitelerin kurulması arasında dolaylı bir ilişkinin oluşturulmaya çalışıldığıyla da karşılaşılmaktadır. İşaret edilen konu hakkında yeterince durulmadığından bu çalışmada üniversitelerin ortaya çıkışı ile Ticaret Devrimi arasındaki kuvvetli bağ ele alınmaktadır. Bu yüzden çalışma üniversitelerin yoğun bir biçimde kurulduğu 12-15. yüzyılları kapsamaktadır. Kuşkusuz üniversitelerin kuruluşu için ekonomik gelişmeler ile iktisadi faaliyetler arasında bir bağ kurulması alana yeni bir yaklaşım sunmaktadır. Böylece çalışmanın sonuçlarıyla bugünkü üniversite kurumunun alacağı yeni tutumlara ilişkin tahmin üretmek de mümkün olacaktır. Dolayısıyla bu araştırma ile üniversitelerin kurulmasına yönelik yeni bir düşünce üretilmekte, yeni bir iddiada bulunulmaktadır. Konunun ele alınmasında tarihi vakalar ve yayınlanmış ekonomik serilerden faydalanılmaktadır. Bu bakımdan çalışma ikincil kaynaklar üzerinden teşekkül ettirilmektedir. Konunun ele alınmasında ekonomik yorumlar üzerinde durulmakta, üniversitelerin kurulduğu şehirlerdeki iktisadi faaliyetlerle hukuki gereklilikler hakkında korelasyonlar oluşturulmaktadır. Çalışmanın sonunda Ticaret Devrimi ile ortaya çıkan ekonomik ve hukuki taleplerin üniversitelerin kurulmasındaki en önemli etkenler olduğu ortaya konmaktadır.