19. Yüzyıldan Günümüze Kudüs Sempozyumu: Bildiri Özetleri Kitabı - Dr. Abdullah Demir; Erdoğdu Başaran, Reyhan; Keskin, Şeyma (2025)
19. Yüzyıldan Günümüze Kudüs isimli uluslararası sempozyum, Osmanlı idaresi, İngiliz Mandası ve 1947’den günümüze İsrail işgali altındaki Kudüs’ün tarihi, siyasi, dini ve kültürel boyutlarını ele alan çok yönlü akademik yaklaşımları sentezleyen bilimsel bir müzakere ortamı sundu. Osmanlı Kudüs’ünün idari politikaları, muafiyet uygulamaları ve iletişim ağlarına dair sunumlar, dönemin sosyo-ekonomik ve idari dinamiklerini inceleyerek bölgenin Osmanlı yönetimindeki çok boyutlu gerçekliğini ortaya koydu. İngiliz Manda döneminin toplumsal hafızadaki izleri, Haskala hareketinin Yahudi milliyetçiliği ve Siyonizm’e etkisi ile Yahudi oryantalistlerinin İsrail’in kuruluşundaki rolleri tartışıldı. Sempozyum, Kudüs’ün kimliğini şekillendiren haritalardaki emperyalist ve oryantalist söylemleri, Hâlidiye Kütüphanesi’ndeki yazma eserler üzerine çalışmaları ve Mescid-i Aksa’nın manevi statüsüne dair incelemelerle şehrin kutsal hafızasını analiz etti. Batı edebiyatındaki temsillerden Arap-İbrânî etimolojik tartışmalara, Filistin hukukunda kadının konumundan Gazze’deki savaş ahlakına uzanan geniş bir yelpazede, Kudüs’ün maddi ve manevi dokusunu anlamaya yönelik farklı disiplinlerin buluştuğu perspektifler sunuldu. 7 Ekim 2023 sonrasında İsrail’in Gazze’de gerçekleştirdiği insanlık dışı katliamlar ve uluslararası hukuku ihlal eden işgal politikaları karşısında Batı medyasının ikiyüzlü tutumu eleştirilirken, Filistin halkının direnişi, Mescid-i Aksa’nın Murâbıtlar eliyle korunma mücadelesi ve İsrail ürünlerini boykot fetvalarının küresel etkileri irdelendi. Radikal Siyonist grupların kutsal mekânlara saldırılarından zorunlu göç felaketine kadar tüm boyutlarıyla, insanlığın bu zulme kayıtsız kalmaması gerektiği vurgulandı. Sempozyum, Kudüs’ü yaşam mücadelesi, çatışma ve direniş simgesi olarak ele alırken, şehrin geçmişini ve bugününü anlamak için disiplinlerarası yaklaşımların gerekliliğine dikkat çekti.