İlahiyat Araştırmalarında Veri Taraması: Veri Tabanları – Kütüphaneler - Atıf Dizinleri

Yazarlar

Dr. Harun Bekiroğlu
İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi
https://orcid.org/0000-0001-6815-8312
Talip Tuğrul
Muş Alparslan Üniversitesi
https://orcid.org/0000-0002-2946-8948
Dr. Abdullah Demir
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
https://orcid.org/0000-0001-7825-6573

Anahtar Kelimeler:

İlahiyat, Bilimsel Araştırma Teknikleri, Dijital Kütüphane, Araştırma Metotları, Veri Tabanları, Dizin ve İndeksler

Özet

Bu çalışma, İslami ilimler özelinde ön plana çıkan ulusal ve uluslararası veri tabanlarını, kütüphaneleri ve atıf tespit eden dijital mecraları tanıtmayı amaçlamıştır. Bunlarla birlikte atıf üzerindeki veri tabanları da araştırmanın içerisine dâhil edilmiştir. Literatür taraması, akademik çalışmanın sacayaklarından birisidir. Günümüzde literatür taraması genellikle sanal ortamlardaki veri tabanları ile yapılmaktadır. İslami ilimlerin tüm disiplinlerine ait literatürü, ayrıntılarıyla barındıran tek bir veri tabanı mevcut değildir. Birden çok veri tabanı araması ile daha kapsamlı bir literatüre ulaşılması mümkün olacaktır. Ancak önümüzdeki gelişmeler, veri tabanlarının gün geçtikçe kapsamlarını büyüteceklerini göstermektedir. Bu kapsamda klasik kaynaklar, yazmalar, tarihsel kayıtlar, arşiv ve siciller, güncel çalışmalar (kitap, tez, makaleler), akademik ve popüler dergiler, görsel malzemeler (afişler, kartpostallar, pullar vs.), sesli ve görüntülü kayıtlar, gazeteler, bütünüyle dijital ortama aktarılarak bu veri tabanlarının bünyesine kullanıcıların hizmetine sunulacaktır. İslami ilimler akademyası hızlı bir şekilde dijitalleşmektedir. Birçok elektronik ilmi program da gelişimini sürdürmektedir. Araştırmamız, Türkiye İlahiyat ve İslami ilimler fakültelerinin sıklıkla kullanması gereken veri tabanlarının tanıtılmasıyla sınırlandırılmıştır. Özellikle literatür taraması ve lisansüstü eğitime başlayanların görmesi ve bilmesi gereken sitelerin tanıtılması da amaçlanmıştır. Çalışmamızda İslami ilimler alanında yaygın olarak bilinen veri tabanları ve kütüphanelerin web sayfalarından tanıtıcı bilgiler alınarak ilgili veri tabanları tanıtılmaya çalışılmıştır. Bunun yanı sıra “İlahiyat alanında dijital bir ortamda veya veri tabanında yer alan bir tez, makale, dergi nasıl aranır? Nasıl bulunur? Nerede bulunur?” sorularının cevapları verilmeye çalışılmış, uygulamalı olarak da gösterilmiştir. Uygulamalar gösterilirken her bir dizin, veri tabanı ve kütüphanenin dikkat edilmesi gereken tarafına dair ekran görüntüleri alınarak konu teyit edilmiştir.

Yazar ve Editör Özgeçmişleri

Dr. Harun Bekiroğlu, İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi

Harun BEKİROĞLU Elazığ’da dünyaya geldi (1983). Malatya İmam-Hatip Lisesini bitirdi (1999). Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nden mezun oldu (2003). Yüksek lisans öğrenimini, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri Tefsir Bilim Dalında Nesefî Tefsirinde İ’cazu’l-Kur’an konulu teziyle (2005), Doktora öğrenimini ise aynı alanda Selçuk Üniversitesi el-Burhân ve el-İtkân Adlı Eserlerin Tefsir Metodolojisi Bakımından Değerlendirilmesi konulu teziyle tamamladı (2012). DİB Pendik Haseki Eğitim Merkezinden mezun oldu (2009). 2010 yılında Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde Arapça Okutmanı olarak çalıştı. 2015 yılında Tefsir bölümünde Yrd. Doç., 2021 yılında Doçent unvanı aldı. Halen İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Tefsir Bilim Dalı bünyesinde akademik çalışmalarına devam etmektedir. Evli ve üç çocuk babasıdır.

Talip Tuğrul, Muş Alparslan Üniversitesi

Talip TUĞRUL Elazığ’da dünyaya geldi (1976). Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesinden mezun oldu (2000). Eğitim yıllarında klasik usulle dersler aldı. Avusturya’da bulundu (2002-2006). DİB Erzurum Ömer Nasuhi Bilmen Eğitim Merkezinde eğitim aldı (2010-2012). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İlahiyat Anabilim Dalı İslam Mezhepleri Tarihi Bilim Dalında Tunceli Aleviliğinde İnanç ve İbadet (Sarı Saltık Ocağı Örneği), adlı teziyle yüksek lisansını bitirdi (2006). Aynı alanda Atatürk Üniversitesinde doktora eğitimini sürdüren Tuğrul, 2012 yılından beri Muş Alparslan Üniversitesinde öğretim görevlisi görevine devam etmektedir. İslam Mezhepleri Tarihi, Şiilik, Alevilik ve Çağdaş İslami Akımlar üzerine çalışmalarını sürdürmektedir. Evli ve iki çocuk babasıdır.

Dr. Abdullah Demir, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

Aslen Yozgatlı olan DEMİR, 1980 yılında Kırşehir’de doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini Kırıkkale’de tamamladı. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nden mezun oldu (2002). Aynı üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde “Mâtürîdî Kelâm Ekolünde Mukallidin İmanı” adlı teziyle yüksek lisansını (2006), “Ebû İshâk Zâhid es-Saffâr’ın Kelâm Yöntemi” adlı araştırmasıyla da Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde doktorasını tamamladı (2014). Diyanet İşleri Başkanlığı’nda imam-hatip, vaiz ve cezaevi vaizi olarak çalıştı (2003-2010). Akabinde Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde araştırma görevlisi ve öğretim üyesi olarak görev yaptı (2011-2017). 2015-2016 yıllarında The University of Nottingham’da doktora sonrası araştırmasını yürüttü ve hâlen Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi’nde Kelâm Anabilim Dalı öğretim üyesi olarak görevini sürdürmektedir. DEMİR; Ebû İshak es-Saffâr’ın Kelâm Yöntemi (İstanbul: İSAM Yayınları, 2018), İSNAD Atıf Sistemi (Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları, 2019), Ceza İnfaz Kurumları Din Hizmetleri Rehberi (Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2012) ve Dini Değerleri İle Diyarbakır (Ankara: Diyarbakır İl Müftülüğü Yayınları, 2009) adlı kitapların yazarıdır. DEMİR, Cumhuriyet İlahiyat Dergisi (2016-2019) ile ULUM Journal of Religious Inquiries (2018-2020) dergilerinin editörlüğünü yürütmüştür ve hâlen 2019’da başladığı Eskiyeni dergisi editörlüğünü sürdürmektedir. DEMİR, Sosyal ve beşerî bilimler alanında kullanılmak üzere Türkiye merkezli ilk ve tek akademik yazım ve kaynak gösterme sistemi İSNAD’ı 2018 yılında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi desteği ile geliştirerek ücretsiz olarak kullanıma sunmuştur. İSNAD’ın 2. Edisyonu 2019’da yayımlanmış ve İngilizceye, Farsça ve Arapça çevrilmiştir. Hanefî-Mâtürîdî din anlayışı konusunda akademik yayınları bulunmakta ve bu alanda çalışmalarına devam etmektedir. DEMİR, kendisini her zaman destekleyen Derya Hanımefendinin eşi; mutluluk kaynakları Seher, Berat ve Salih’in babasıdır.

Kaynakça

Alakuş, Meral. “12. Türkiye’de İnternek Konferansı”. Bilgi Yönetiminde Dizinler ve Dizinleme. Ankara: Bilkent Üniversitesi, 2007.

Çiçek, Kemal. “James Douglas Pearson”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 34/210. İs-tanbul: TDV Yayınları, 2007.

Roper, Geoffrey. “Index Islamicus”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 22/282. İstan-bul: TDV Yayınları, 2000.

Taşkın, Zehra vd. “Scopus Dergi Seçim Kriterleri Üzerine Bir Değerlendirme”. Türk Kü-tüphaneciliği 30/1 (2016), 8-19. https://DergiPark.org.tr/tr/pub/tk/issue/48657/618820

https://arsiv.ulakbim.gov.tr/index, Erişim 01 Temmuz 2020.

https://idp.org.tr/, Erişim 01 Temmuz 2020.

https://ulakbim.tubitak.gov.tr/, Erişim 01 Temmuz 2020.

İSAM. http://www.isam.org.tr/index.cfm?fuseaction=objects2.detail_content&cid=4&cat_id=1&chid=11. Kurumsal, Erişim 01 Temmuz 2020.

İSAM Makaleler Veri Tabanı. http://www.isam.org.tr/index.cfm?fuseaction=objects2.detail_content&cid=106&cat_id=2&chid=9. Kurumsal, Erişim 01 Temmuz 2020.

https://www.youtube.com/watch?v=GhSlbqvIN4A. New Web of Science - Türkçe -. 06 Eylül 2021. Erişim 18 Aralık 2021

https://cabim.ulakbim.gov.tr/ubyt/. Ulakbim Cahit Arf Bilgi Merkezi. 1996. Erişim 19 Aralık 2021.

https://www.youtube.com/watch?v=duClxws_PME. WOS’da Bibliyometrik Veri Nasıl İn-dirilir? 02 Ocak 2021. Erişim 18 Aralık 2021.

https://www.academia.edu/

https://www.almanhal.com/

https://asosindex.com.tr/

https://atif.sobiad.com/

http://atiftarama.com/

https://bibliographies.brillonline.com/browse/index-islamicus

https://davet.org.tr/

https://dergipark.org.tr/tr/

https://www.doaj.org/

https://www.doi.org/index.html

https://www.ebsco.com/

https://www.ebscohost.com/titleLists/a9h-journals.htm?_ga=2.140489012.605231315.1526987795-2107965226.1502699983

https://emarefa.net/ar/

https://www.elsevier.com/tr-tr

https://www.grin.com/en/

http://hip.jopuls.org.jo/web/ju

https://www.iasj.net/

http://icerik.İSAM.org.tr/

https://islamansiklopedisi.org.tr/

https://journals.indexcopernicus.com/

https://www.jstor.org/

http://ktp.isam.org.tr/?url=makaleilh/findrecords.php

https://k-tb.com/

https://kutuphane.diyanet.gov.tr/

https://e-library.ircica.org/

https://library.ircica.org/

http://libris.bahcesehir.edu.tr/yordambt/yordamtk.php

http://menadoc.bibliothek.uni-halle.de/

http://www.millikutuphane.gov.tr/

https://mjl.clarivate.com/home

https://orcid.org/

https://www.researchgate.net/

https://www.scopus.com/

https://www.sciencedirect.com/search/advanced

https://sci-hub.tw/

https://scholar.google.com

https://www.tbmm.gov.tr/kutuphane/

https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/

http://www.toplukatalog.gov.tr/

https://trdizin.gov.tr/

https://ulakbim.tubitak.gov.tr/

https://www.ulakbim.gov.tr/yeniweb/ulakkesif/

http://www.yazmalar.gov.tr/

https://www.yek.gov.tr/

http://www.yordambt.com/

www. webofknowledge.com

https://www.worldcat.org/

İlahiyat Araştırmalarında Veri Taraması: Veri Tabanları – Kütüphaneler - Atıf Dizinleri

İndir

Yakında Yayımlanacaklar

25 Aralık 2021

Bölümler

Lisans

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Bu yazıyla ilgili ayrıntılar

ISBN-13 (15)

9786057441690

OCLC number (23)

1293750497

Date of first publication (11)

12/25/2021